میراث فرهنگی و گردشگری

صنعت توريسم و نحوه اداره آن در ژاپن

صنعت جهانگردي برجسته ترين صنعت در قرن 21 به شمار مي آيد و در هر كشوري ، بخشي به عنوان مسئول نظارت بر صنعت جهانگردي مي باشد . اداره توريسم ژاپن JTCA ( Japan Transport Cooperation Association ) درسا ل 1973 م . زير نظر سازمان راه و ترابري تأسيس و نيمه خصوصي است . هدف عمده اين سازمان برگزاري دوره هاي مختلف براي كشورهاي درحال توسعه مي باشد و اهداف برگزاري اين دوره ها عبارت است از :

1- كسب اطلاعات مفيد درباره امور اداري و سياستهاي توريسم

2- اطلاعات درمورد توريسم ژاپن ، از نقطه نظرات : زيربنائي ، خدمات و چگونگي توريسم منطقه اي

3- كسب روشهاي عملي براي توريسم : بازاريابي و تبليغ درژاپن

4- تبادل نقطه نظرات و نتيجه گيري مناسب

سازمان جهانگردي ژاپن در زمينه جذب توريسم تا به حال اقدامات زيادي انجام داده است و قوانين و مقررات گردشگريي را وضع نموده اند :

1- قانون اصل جهانگردي

2- قانون صنعت سفر

3- قانون مترجم جهانگردي

4- قانون احداث هتل در ژاپن

( در ژاپن هتلها درجه بندي ندارند و هتلهائي كه استانداردها را رعايت مي كنند ، به عنوان هتل بين المللي جهانگردي ثبت مي گردند . )

بازار جهانگردي ژاپن

مجمع الجزاير ژاپن در جنوب شرق آسيا و خاور دور در همسايگي كشورهاي روسيه ، كره ، چين و تايوان واقع شده است . ژاپن كشوري كوهستاني و براي زندگي محدوديت هاي عمده اي دارد كه از مهمترين آنها مي توان به بلاياي طبيعي نظير زلزله ، طوفان امواج دريا و آتشفشان اشاره كرد . توكيو مركز و پرجمعيت ترين شهر ژاپن مي باشد . دولت ژاپن به صنعت و به خصوص صنعت حمل و نقل توجه ويژه اي نموده است . پيشرفته ترين خطوط قطارهاي سريع السير در ژاپن به وجود آمده است به طوري كه توكيو به وسيله خطوط راه آهن ( قطارهاي سريع السير ) با تمام شهرها ارتباط دارد .

اكنون جمعيت جهان 6 تا 7 ميليارد نفر مي باشد و بيشتر از 10% مردم جهان سفر مي كنند . تعداد كل جهانگردان به جمعيتي حدود 6/702 ميليون نفر مي رسد و با توجه به اين امر ژاپن براي به دست آوردن بازارهاي جهاني جهانگردي خيلي تلاش مي كند ولي در صنعت جهانگردي در حال حاضر نسبت به گذشته از نظر اجتماعي ، اقتصادي تكنولوژي و سياسي تغييرات عمده اي به وجود آمده است . تورهاي گروهي تبديل به تورهاي انفرادي شده است و مسافران در مقصد ، حق انتخاب دارند . روي هم رفته تغييرات عمده به عمل آمده به شرح ذيل مي باشد :

1- تغييرات اجتماعي : مرخصي باحقوق ، بازنشستگي زودتر از موعد و علاقه به سفر از عوامل اجتماعي محسوب مي شود .

2- تغييرات تكنولوژي : ساخت هواپيما ، رزرو رايانه اي ، بازارهاي كوچك براي تورهاي هدفدار از جمله تغييرات تكنولوژي مي باشد .

3- تغييرات اقتصادي : افزايش سطح درآمد سرانه ، گوناگوني هزينه هاي سفر و انتخاب متنوع ، آزاد شدن نرخ تغيير پول در كشورها ، افزايش رقابت در كشورها و شركتها

4- تغييرات سياسي :از بين رفتن بلوك شرق و يكپارچگي شرق و غرب ، جنگ خاورميانه كه متأسفانه هنوز صلح برقرار نشده است ، به وجود آمدن اتحاديه اروپا كه مشكل رفت و آمد را حل كرده است ولي بحث امنيت همچنان مطرح است كه متأسفانه چند منطقه دچار مشكل مي باشد .

مهمترين بازارهاي جهانگردي در دنيا در آسيا در حال شكل گيري مي باشد علت عمده آن عبارت است از :

الف : توسعه اقتصادي در آسيا

ب : تشكيل گروه New Rich *در آسيا

ج : و در مورد توزيع جهانگردان در جهان بايد گفت كه آسيا با 19% بعد از اروپا و آفريقا مقام سوم را دارا مي باشد . مردم كشورهاي آمريكا ، آلمان ، انگليس ، ژاپن ، فرانسه ، استراليا ، چين ، هنگ كنگ بيشتر براي سفر هزينه مي كنند و ژاپني ها معتقدند اگر در بازار ژاپن موفق شوند در ديگر بازارهاي آسيا نيز موفقيت خوبي به دست مي آورند از جاذبه هاي گردشگري ژاپن كه دولت ژاپن بر روي آن برنامه ريزي كرده است

1- (Fuji yama ) كوه

2- Sakura ( گيلاس )

3- Gaisha خانم گيشا

4- تكنولوژي پيشرفته را مي توان نام برد .

|+| نوشته شده در جمعه 30 دی1384 ساعت 1:56 AM توسط سید حسینی |

با همکاری خبرگزاری میراث ومیراث فرهنگی وگردشگری استان یزد میخواهیم جشنواره بزرگ سایتها و وبلاگها با موضوع میراث فرهنگی وگردشگری را برگزار کنیم به موضوعات وطراحی های بر جسته نیز جوایز ارزنده خواهیم داد درجهت اطلاع رسانی به ما کمک نمایید

|+| نوشته شده در یکشنبه 25 دی1384 ساعت 12:24 PM توسط سید حسینی |

عید سعید قربان مبارک باد

|+| نوشته شده در سه شنبه 20 دی1384 ساعت 3:40 PM توسط سید حسینی |

اخرین قسمت کاروانسراها

عصر طلایی

بدون شک عصر طلایی ایجاد کاروانسراهای ایران متعلق به دوره صفوی است . رونق تجارت داخلی و خارجی و اهمیت دادن به راه ها و شهرهای زیارتی باعث شد که کاروانسراهای زیادی در اینگونه جاده ها ساخته شود . در این مورد می توان کاروانسراهای راه زیارتی خراسان را که از کرمانشاه شروع و به مشهد ختم می شده است نام برد . در این مسیر کاروان های سیاحتی و زیارتی قادر بودند از یک طرف با زیارت اماکن مقدسه نجف و کربلا و از طرف دیگر به زیارت امام هشتم شیعیان در مشهد مشرف شوند .

کاروانسراهای بسیاری را در این جاده ها می بینیم که در دوران صفوی توسط حکمرانان و افراد خیر احداث و وقف مسافران و زائران گردید . ( محمد یوسفی کیانی ، کاروانسراهای صفوی در راه خراسان ، فرهنگ معماری 1345 ، شماره 2 و 3 ، ص 80-68 ) از طرفی نیز ایجاد جاده های بزرگ زمینی و توسعه کشتیرانی منجر به صدور کالای تجارتی ایران به کشورهای اروپایی در غرب و چین و هندوستان در شرق شد که در نتیجه تعدادی کاروانسرا نیز در این مسیر تجارتی احداث شد . جهانگردان و سیاحان بیگانه ای که در عهد صفوی با نظرات و ایده های سیاسی به ایران مسافرت کردند ، شرح و تصاویر جالبی از کاروانسراها آن دوره در سفرنامه های خود ثبت کردند و آن کاروانسراهای را همانند هتل های امروزی مورد استفاده قرار می دادند . تارونیه ، سیاح فرانسوی که چندین بار طی سال های 1079 و 1042 و 1668 و 1632 به ایران سفر کرده ، اطلاعات جالبی درباره کاروانسراها به ویژه کاروانسراهایی که در آنها اقامت کرده می دهد . او در سفرنامه خود از تبریز به اصفهان می نویسد : « معمولاً از تبریز تا اصفهان 24 روز طول می کشد . روز اول از کوه های صعب العبور گذشتیم تا به کاروانسرای باشکوهی که توسط شاه صفی ساخته شده و از بهترین کاروانسراهای ایران است رسیدیم . » همچنین او به هنگام مقایسه کاروانسراهای ایران و ترکیه می نویسد : « کاروانسراهای ایران زیباتر و از نظر زندگی به مراتب راحت تر از کاروانسراهای عثمانی است . ( Tavernier ,J.B, Safar – 73 P . ، 1336 ، Nameh , Persian text Tehran ) شاردن درباره اصفهان و کاروانسراهای اصفهان می نویسد : « در اصفهان 162 مسجد و 48 مدرسه و 1082 کاروانسرا و 272 حمام وجود دارد . » ( در سفرنامه شاردن ) ترجمه حسین عریضی ، تهران ، انتشارات نگاه چاپ دوم 1362 ص 5355 ) و بالاخره در همان کتاب می خوانیم : هیچ چیزی نمی تواند با کاروانسراهای ایران که توسط شاهان صفوی برای آسایش کاروانیان و جهانگردان ساخته شده ، قابل مقایسه باشد . » در زمان صفویه کاروانسراهای درون شهری نیز توسعه یافته و از اهمیت ویژه ای برخوردار گردید ، تا جایی که در هر یک از کاروانسراها کالای بخصوصی مورد معامل قرار می گرفت و تجار در ارتباط با مال التجاره خود می توانستند در کاروانسراها رفت و آمد کرده به داد و ستد بپردازند . در یک طومار خطی که در موزه بریتانیا موجود است حدود 40 کاروانسرا را نام می برد که در اطراف میدان شاه ( امام خمینی ) بنا شده و هر یک مخصوص خرید و فروش کالاهای بخصوصی بودند . ( محمد یوسف کیانی ، نسخه خطی موزه بریتانیا در مورد کاروانسراهای صفوی ، مجله باستانشناسی و هنر شماره 5 ) . ناگفته نماند که تعدادی از کاروانسراهای نامبرده در طومار مزبور ، به فعالیت تجارتی و اقتصادی ادامه می دهند . در عصر صفوی تغییراتی در نقشه کاروانسراها به عمل آمد ، به این ترتیب که علاوه بر نقشه چهار ایرانی ، کاروانسراهایی با نقشه های مدور ، هشت ضلعی ، چند ضلعی و ایوانی ، نوع کوهستانی و ... با توجه به موقعیت جغرافیایی و مکانی محل ساخته شد . در دوره های افشاریه ، زندیه و قاجار در ساختار کاروانسراها تغییرات چندانی به عمل نیامد و ایجاد آن ، به شیوه گذشته ادامه پیدا کرد . از نظر طرح و نقشه کاروانسراهای دوره یاد شده عموماً از نوع چهار ایوانی بوده و از لحاظ مصالح ساختمانی نیز ، بر خلاف دوره مقدم که از آجر و سنگ بود ، بیشتر از خشت استفاده شده است . همچنین تعداد زیادی از کاروانسراهای عهد صفوی نیز در عهد قاجاریه تعمیر و بازسازی شد .

ماندگاری در متن اجتماعی

به این ترتیب 25 قرن از بنیاد کاروانسراهای ایران می گذرد . اعتقاد محققین از جمله « پوپ » بر این است که بنیاد کاروانسراها در ایران پیروزی بزرگی برای معماری ایران است و در هیچ جای دنیا کاربرد و ویژگی های خاص معماری آن را نمی توان دید . بسیاری از کاروانسراهای مسیر جاده ، روستاها و شهرها تا قرن حاضر مورد استفاده سازمان های گوناگونی چون نیروی انتظامی ( ژاندارمری سابق ) و آموزش و پرورش بوده است . ویرانه ها و بقایای تعداد بیشتری از آنها در کنار شاهراه های قدیمی ، مکان های دور افتاده ، معابر کوهستانی و حاشیه راه های کویری دیده می شود ؛ در حالی که آن روزگاران ، کاروانسراها مسکن مسکن و مأوای آرامبخشی برای کاروان و کاروانیان شمرده می شدند . از طرف دیگر ، کاروانسراهای درون شهری به صورت سراهای تجارتی همچنان به فعالیت اقتصادی ادامه می دهند . مشاهده می شود که با گذشت زمان ، کاروانسراها جنبه های مذهبی ، نظامی و سیاسی را از دست داده و فقط جنبه اقتصادی آن است که توانسته با نام هایی چون سرا و تیمچه در بازارها و محل های بازرگانی به حیات خود ادامه دهد . ( محمد یوسف کیانی ، ولفرام کلایس ، فهرست کاروانسراهای ایران ، تهران ، سازمان ملی حفاظت آثار باستانی 1364 جلد دو ) .

|+| نوشته شده در سه شنبه 20 دی1384 ساعت 3:30 PM توسط سید حسینی |

ادامه مطلب کاروانسراها

اهمیت شناخت کاروانسراها

منابع تاریخی حکایت از آن دارند که بنیانگذار احداث بناهای مورد بحث ، هخامنشیان بودند ، هردوت ، مورخ یونانی در کتاب پنجم خود از منزلگاه هایی گفتگو می کند که توسط هخامنشیان بین شوش و سارد ساخته شده است . این مورخ از 911 بنای شبیه کاروانسرا ( چاپارخانه ) نام می برد که در طول حدود 2500 کیلومتر فاصله بین پایتخت هخامنشی و بابل ساخته شده و کاروانیان سه ماهه آن را طی می کردند . گر چه نمونه ای از بناهای یاد شده از عهد هخامنشی به جای نمانده ، ولی روشن است که در آن زمان نیاز وافری به ایستگاههای بین راه و امنیت و رافه کاروانیان و بالاخره پیک های مخصوص احساس می شده است . ( احمد حمامی ، راه های ایران در گذشته و آینده 1358 ، ص 7 تهران ، جهاد دانشگاهی ) در دوره اشکانی ، همانند عهد هخامنشی ، توسعه راه ها و ایجاد ایستگاههای بین راه و حمایت از کاروانیان اهمیت فوق العاده ای یافت و در مسیر اغلب جاده ها ، به ویژه در مسیر جاده معروف ابریشم ساختمان هایی شبیه کاروانسرا ایجاد شد . ( مالکوم کالج « پارتیان » ترجمه مسعود رجب نیا ، تهران ، 1358 ، ص 27 ) متأسفانه هنر و معماری عهد اشکانیان که حدود 5 قرن در ایران حکومت کردند به طور کامل شناخته نشده و ویژگی های هنرهای مختلف این دوره به ویژه معماری و تزئینات آن ، ناشناخته مانده و بنابراین نمی توان درباره نحوه معماری کاروانسراهای این دوره نظریه ای ارائه داد ولی با مقایسه با دژها و شهرهای اشکانی که اخیراً در دشت گرگان شناسایی گردید ، می توان احتمال داد که کاروانسراهای آن زمان به صورت مربع و یا مستطیل و با مصالحی چون خشت و آجر بنا گردیده و اطاق ها و اصطبل هایی در اطراف داشته است . ( محمد یوسف کیانی ، نظری اجمالی به شهرسازی و شهرنشینی در ایران ، تهران ، 1365 ، ص 215 ) در معماری و توسعه کاروانسراهای پیش از اسلام ، عصر ساسانی را باید یکی از ادوار مهم دانست . در این دوره به علت اقتصاد وسیع و گسترده ، ایجاد راه ها و همچنین امنیت کاروانیان اهمیت داشته و در نتیجه ، کاروانسراهای بسیار در مسیر جاده ها و گذرهای اصلی بنا شد و یادگارهای با ارزشی چون « دیرگچین » در جاده تهران ـ قم و « رباط انوشیروان » بین جاده سمنان ـ دامغان در مسیر جاده ابریشم و بالاخره « دروازه گچ و کنار سیاه » در استان فارس از آن جمله اند . ( 26 . PP ، 1987 ، Tokyo ، m.y.Kiani , Iranian Carvanseri , 32 ) در این دوره نقشه های کاروانسراها عموماً به صورت 4 ایوانی و مصالح ساختمانی آن عموماً لاشه سنگ ، آهک ، خاک و گچ بوده است . در ادوار اسلامی عوامل متعددی در شکل یابی ، توسعه و گسترش کاروانسراها دخالت داشته که اهم آن عوامل مذهبی ، نظامی و اقتصادی است و در این ارتباط انواع کاروانسراها از نظر نقشه به وجود آمد . همانند دیگر ابنیه دوره اسلامی ، اطلاعات درباره کاروانسراهای اوایل اسلام اندک است . در سفرنامه و کتب جغرافیای تاریخی مانند این حوقل و ناصر خسرو ، اطلاعاتی در مورد ایجاد کاروانسراها در ارتباط با تجارت و زیارت دیده می شود . در سفرنامه ناصر خسرو به هنگام مسافرت از نائین به طبس می نویسد به هنگامی که ما به رباط زبیده رسیدیم که دارای آب انبار بود . بدون این کاروانسرا و آب هیچ کدام قادر به گذشتن از بیابان نبودیم (سفرنامه ، کتابفروشی محمودی 1340 ، ص 140 ) و سلسله های اوایل اسلام در ایران مانند : آل بویه ، سامانیان و آل زیار به ایجاد بناهای عام المنفعه چون کاروانسراها و آب انبارها اهمیت فوق العاده ای می دادند و « رباط چاهه » یا « ماهی » در کنار جاده مشهد ـ سرخس که به صورت چهار ایرانی بنا گردیده ، از جمله یادگارهای آن زمانست . قرن پنجم هجری قمری عصر شکوفایی هنرهای اسلامی به ویژه هنر معماری است . ایجاد راه های تجارتی متعدد و همچنین تأمین امنیت جاده ها باعث روزافزونی تجارت و اقتصاد شد و در نتیجه در مسیر جاده ها و داخل شهرها برای آسایش کاروان و کاروانیان کاروانسراهای متعددی بنیان شد . شیوه و سبک معماری این عصر در احداث بناهایی چون مساجد ، مدارس و کاروانسراها تقریباً همانند گردید و نقشه بناها به صورت دو ایوانی و چهار ایوانی رواج یافت . زیباترین نمونه از کاروانسراهای این دوره رباط یا کاروانسرای شرف در خراسان است که گر چه در حال حاضر به حالت ویرانه افتاده ، ولی کمتر تماشاگری را می توان یافت که از کنار آن بی تفاوت گذر کند . همچنین این کاروانسرا یادآور زمانی است که جاده خراسان از اهمیت زیادی برخورد بوده و رونق تجارت و امنیت کامل راهها در سراسر ایران وجود داشته است ( محمدیوسف کیانی یادگاری های رباط شرف ) ( مجله اثر شماره 5 ) سازمان حفاظت آثار باستانی ایران آغاز قرن هفتم هجری قمری مصادف با حملات ویرانگر مغول و نابودی و خرابی بسیاری از شهرهای آباد ایران بود و بنابراین فعالیت معماری همانند فعالیت های ساختمانی دیگر دستخوش رکود گردید ، دیری نگذشت که جانشینان آنها ، یعنی ایلخانیان مجدداً سازندگی را با بهره گیری از تجربیات و سنتهای متقدم ادامه داده و راههای جدیدی را آغاز کرده اند .

در این زمان به توسعه تجارت ، اقتصاد ، راه و راهداری و ایجاد کاروانسراها توجه زیادی مبذول می شد . در منابع تاریخی می خوانیم که در عهد « غازان » برای برقراری وسایل سریع و آسان ارتباطات زحمات بسیاری کشیده شد و نگهبانان و راهداران به صورت نیروی انتظامی مرتبی در آمدند و کاروانسراهای متعددی در طول جاده ها و شهرهای بزرگ ساخته شد . نام « خواجه رشیدالدین فضل ا... » به سبب ایجاد بناهای عام المنفعه ، از جمله کاروانسراهای متعدد ، در متون تاریخ ثبت شده است .

در سفرنامه مارکوپولو ، به هنگام مسافرت او در مسیر یزد ـ کرمان می خوانیم : « یزد شهر بزرگی است ... ساکنین آن مسلمانند » در صورتی که بخواهند از شهر خارج شوند ، باید هشت روز تمام از صحرایی بگذرند که در آن سه محل (کاروانسرا) برای اطراق مسافران ساخته اند («سفرنامه مارکوپولو» ترجمه حبیب صمیمی ، تهران بنگاه ترجمه نشر کتاب ، 1350 ، ص 37) از کاروانسراهای این دوره که عموماً با نقشه چهار ایرانی بنا گردیده می توان کاروانسراهای « مرند ، سرچم ، جلفا » در آذربایجان و « رباط جهان آباد یا یسنج » در جاده خراسان و « رباط انجیره » در جاده یزد ـ مشهد را نام برد . فعالیت های معماری و ایجاد کاروانسراها ، در دوره تیموری ادامه یافت و در مسیر جاده ها و داخل شهرها به علت توسعه تجارت کاروانسراهایی ایجاد گردید که عموماً با نقشه چهار ایرانی و تعدادی نیز همراه با تزئینات از جمله کاشیکاری بنا شدند . در مورد کاروانسراهای این دوره اطلاعات جالبی در سفرنامه کلایخو به هنگام مسافرت در بسیاری از کاروانسراهای بین راه اقامت کرده و شرح جالبی از این توقفگاه های مسیر مسافرت خود را نوشته است ، وی در سفر نیشابور می نویسد « آن یکشنبه » اولین شب را در کاروانسرای بزرگی که چاپارخانه بود در میان بیابان بسر بردیم ... بامدادان روز سه شنبه بر اسب سوار شدیم ولی دو برسخ رانده بودیم که به ساختمانی مانند مهمانخانه یا هتل رسیدیم که در اینجا با نام کاروانسرا خوانده می شود . کلایخو در ژوئن سال 1804 میلادی به هنگام اقامت نه روزه خود در تبریز شرح جالبی از کاروانسراها و بازارها می دهد و می نویسد : « در سراسر شهر خیابانهای پهن و میدان های وسیع وجود دارد که در پیرامون آنها ساختمانهای بزرگ دیده می شود و در آنها دستگاههای مجزا و دکان ها و دفترها ساخته اند که از آنها استفاده های گوناگون می کنند ؛ چون از این کاروانسراها خارج شدیم به خیابان ها و بازارها می رسیم که در آنها همه گونه کالا فروخته می شود . مثلاً در بعضی از کاروانسراها وسائل و لوازم آرایش و عطریات زنان فروخته می شود . زنان به دکان ها و حجره های آنان می آیند تا از آنها بخرند ؛ زیرا این زنان عطر و روغن بسیار بکار می برند و باید در نظر داشت که از تبریز تا سمرقند همه جا تیمور مراکزی ( چاپارخانه هایی که همواره در آنها اسب آماده حرکت بوده ساخته است ) سفرنامه کلایخو ، ترجمه مسعود رجب نیا ، تهران ، بنگاه ترجمه و نشر کتاب ، 1344 ، صفحات 162 ، 205 و 191 )

|+| نوشته شده در دوشنبه 12 دی1384 ساعت 10:25 PM توسط سید حسینی |

« رباط » در کاروان تاریخ

خاستگاه تاریخی کاروانسرا

به طور کلی ، تحیول و گسترش کاروانسراهای ایران در ادوار مختلف بستگی به وضعیت اجتماعی ، اقتصادی ، مذهبی و ... داشته و شکل یابی و توسعه آن با موارد یاد شده در ارتباط بوده است . عملکردهای گوناگونی که در گذشته کالروانسرا به عهده داشته ، باعث گردیده نام های متفاوتی برای اینگونه بناها در فرهنگ لغات جای گیرد ؛ از جمله کاربات ، رباط ، ساباط و خان .

در کتاب « راه و رباط » می خوانیم : ساباط : این واژه که تقریباً به همه زبان های خاوری و باختری و آرامی و ایرانی و فرهنگی و تازی رفته در زبان های ایرانی و منجمله فارسی ریشه کهن دارد جزء اول آن «سا» به معنی آسایش و جزء دومش پسوند نمودار ساختمان و بنا و آبادی و عمارت است . «ساباط» به کلیه بناهایی که به منظور آسودن به پا می شده چه در شهر و چه در بیرون شهر اطلاق می شده است . کاربات : به معنی خانه کاروان است و پیش از اسلام به جای کاروانسرا به کار می رفته است . کاربات مانند رباط دارای اطاق و حوض است . کاروانسرا : به رباط های بزرگ و جامع کاروانسرا می گویند ؛ چه در شهر و چه در بیرون شهر . خان : به معنی کاروانسرا است و این واژه در زبان تازی به طور مطلق به جای کاروانسرا به کار رفته شده است . در کشور ترکیه به کاروانسراها خان گفته می شود . ( محمدکریم پیرنیا ـ کرامت ا... افسر «راه و رباط» انتشارات سازمان ملی حفاظت آثار باستانی ایران ، تهران 1350 ، صفحات 122-124) این بناها ، در واقع دارای عملکرد و وظایفی مشابه کاروانسرا بوده ولی از نظر ویژگی های معماری ، تفاوت هایی داشته اند . بنابراین دلایل ایجاد و علل بنیاد و پیدایش اینگونه بناها را می توان نیاز مبرم کاروان و کاروانیان به حمایت در طول سفر دانست . از یادگارهای پر ارزش معماری ایران کاروانسراهاست که از روزگار کهن به دلایل گوناگون و ارتباطی چون جریان اقتصادی ، نظامی ، جغرافیایی و مذهبی بنیاد گردید و در ادوار مختلف به تدریج توسعه و گسترش یافته است .

نام کاروانسرا

ترکیبی است از کاروان (کاربان) به معنی جمعی مسافر که گروهی سفر می کنند و سرای ، به معنی خانه و مکان که هر دو کلمه ماخوذ از پهلوی ساسانی است . (لغت نامه دهخدا ، جلد 30 ، ص 149-148-118) چنانکه در فرهنگ لغات و سایر منابع نامه های کاروان خانه ، کاروان گاه و کاروان گه به معنی کاروانسرا مورد استفاده قرار گرفته است . دایره المعارف لاروس در تعریف کاروانسرا آمده است : « به مهمانخانه و پناهگاه هایی در خاورمیانه که برای مسافران و خارجی هایی که در دسته های بزرگ و یکنواخت در آنجا بیتوته می کنند گفته می شود . در ممالک اسلامی آن را کاروانسرا می نامند . ( “ Grand Larousse Enccyclopedique 508 . P ، 1970 vol 11 , Paris , Librairie Larousse ) در لغت نامه ها و دایره المعارف های انگلیسی نیز کاروانسرا اینگونه تعریف شده « در خاورمیانه به مهمانخانه هایی که در فضای بزرگی برای راحتی کاروان ها هستند گفته می شود . » ( 202،207 Heritage Publishing and Houghton Mifflinco ,inc,PP. of the English Language , 1981 , Boston , American The American Heritage Dictionary ) « در مشرق ، به نوعی مسافرخانه با حیاط بزرگ در آنجا کاروان اغلب برای شب در آن توقف می کند ، گفته می شود . »نوشته ابوالفضل جعفری نژاد

ادامه در روزهای بعد

|+| نوشته شده در یکشنبه 4 دی1384 ساعت 8:48 AM توسط سید حسینی |